שולחן ערוך, אורח חיים

Choulhan Aroukh — Orah Haim, siman 682

Rabbi Yossef Karo · Rema : Rabbi Moche Isserles · Loi de Al Hanissim à Hanouka
En bref - de quoi parle ce chiour ?

Al Hanissim au Birkat Hamazone et à la tefila ; on ne fait pas répéter ; Moussaf de Chabbat et de Roch Hodesh ; formule de conclusion.

Attention : ceci n’est pas la halakha. C’est seulement une synthèse des points de cette page. La halakha est donnée par les rabanim.

SUJETSiman 682 — Al Hanissim à Hanouka
À FAIREOù le dire
Tous les huit jours : au Birkat Hamazone dans Birkat Haarets, et à la tefila dans Birkat Modim
À FAIRESouvenir dans la même berakha
S'il s'en souvient dans cette même berakha, tant qu'il n'a pas mentionné ה', même entre « Atta » et ה', il revient en arrière
NONFaire répéter
Si l'on n'a pas dit Al Hanissim, on ne fait pas répéter. Voir siman 294 seif 4 et 5
À FAIREMoussaf
Au Moussaf de Chabbat et de Roch Hodesh, mentionner Hanouka, bien qu'il n'y ait pas de Moussaf à Hanouka
À ÉVITERFormule kachem chéassita
On ne dit pas כשם שעשית וכו' ; on termine : ועשית עמהם נסים וגבורות בימים ההם בעת הזאת
OUICertains disent kachem
Certains disent qu'on dit כשם שעשית וכו'
OUIOubli au Birkat Hamazone selon certains
Quand il arrive à Harahaman, il dira : הרחמן יעשה לנו נסים ונפלאות כשם שעשית לאבותינו בימים ההם בזמן הזה בימי מתתיהו וכו'. Voir siman 187 seif 4
REMACertains disent que, s'il a oublié Al Hanissim au Birkat Hamazone, quand il arrive à Harahaman il dira : הרחמן יעשה לנו נסים ונפלאות כשם שעשית לאבותינו בימים ההם בזמן הזה בימי מתתיהו וכו'. Cela a déjà été exposé siman 187 seif 4.
Al Hanissim se dit tous les huit jours au Birkat Hamazone et à la tefila. L'oubli ne fait pas répéter, sauf souvenir dans la même berakha avant ה'. On le mentionne aussi au Moussaf de Chabbat et de Roch Hodesh.

Glossaire

על הנסים
Al Hanissim
ברכת הארץ
deuxième berakha du Birkat Hamazone
מודים
berakha de reconnaissance de l’amida
הרחמן
passages « Harahaman » du Birkat Hamazone

כל שמונת ימי חנוכה אומר על הנסים בברכת המזון בברכת הארץ ובתפלה בברכת מודים ואם לא אמר אין מחזירין אותו [וע"ל סי' רצ"ד סעיף ד' וה'] ומיהו אם נזכר באותה ברכה כל זמן שלא הזכיר את השם אפילו נזכר בין אתה להשם חוזר: הגה י"א כששכח על הנסים בברכת המזון כשמגיע להרחמן יאמר הרחמן יעשה לנו נסים ונפלאות כשם שעשית לאבותינו בימים ההם בזמן הזה בימי מתתיהו כו' [כל בו] [וכבר נתבאר סי' קפ"ז סעיף ד']:

Tous les huit jours de Hanouka, on dit Al Hanissim au Birkat Hamazone, dans Birkat Haarets, et à la tefila, dans Birkat Modim. Si l’on ne l’a pas dit, on ne le fait pas répéter. Voir plus haut siman 294 seif 4 et 5. Toutefois, s’il s’en souvient dans cette même berakha, tant qu’il n’a pas mentionné ה', même s’il s’en souvient entre « Atta » et ה', il revient en arrière. (Rema : Certains disent que, s’il a oublié Al Hanissim au Birkat Hamazone, quand il arrive à Harahaman il dira : הרחמן יעשה לנו נסים ונפלאות כשם שעשית לאבותינו בימים ההם בזמן הזה בימי מתתיהו וכו'. Cela a déjà été exposé siman 187 seif 4.)

גם במוסף של שבת ושל ר"ח צריך להזכיר של חנוכה אע"פ שאין מוסף בחנוכה:

Aussi au Moussaf de Chabbat et de Roch Hodesh faut-il mentionner Hanouka, bien qu’il n’y ait pas de Moussaf à Hanouka.

אין אומרים כשם שעשית וכו' אלא מסיים ועשית עמהם נסים וגבורות בימים ההם בעת הזאת ויש אומרים שאומרים אותו:

On ne dit pas כשם שעשית וכו' ; on termine : ועשית עמהם נסים וגבורות בימים ההם בעת הזאת. Certains disent qu’on le dit.